Joe Dumars: kampioen, desastreuze draft en lek

Dumars won twee titels met de Pistons naast Isiah Thomas, maar is vooral bekend om de draftkeuze Darko Milicic en een boete van een half miljoen.

Als je het over de Bad Boys hebt, denk je meteen aan Bill Laimbeer, Rick Mahorn, John Salley, Dennis Rodman, Isiah Thomas. De naam Joe Dumars associeer je daarentegen met klasse, met een gentleman, met iemand die wist hoe hij zich binnen en buiten de lijnen moest gedragen. Zonder ooit over de schreef te gaan. Zo zou hij herinnerd moeten worden, maar zijn nalatenschap bij de Pistons werd besmeurd door wat hij als bestuurder deed:

Darko Milicic kiezen als nummer twee 'overall' in de draft van 2003, na LeBron maar vóór Carmelo Anthony, Dwyane Wade en Chris Bosh. De Serviër bleek een regelrechte bust te zijn, de andere drie werden vaste waarden in het All-Star Game. En de reputatie van die blunder achtervolgt hem tot op de dag van vandaag.

Dumars is een kind van het diepe zuiden van de Verenigde Staten. Hij werd geboren in Shreveport, Louisiana. Zijn moeder, Ophelia, werkte als schoonmaakster bij Northwestern State University in het kleine Natchitoches (18.337 inwoners), waar ze woonden, terwijl zijn vader, Joe Dumars Jr. (bijgenaamd Big Joe), vrachtwagenchauffeur was.

Dumars groeide op in een sportief gezin, maar als kind was basketbal niet zijn favoriete sport. In die streek voert Amerikaans football immers de boventoon. Het is veelzeggend dat het daar praktisch verboden is (uiteraard niet volgens de wet, maar uit traditie) om bruiloften te plannen op zaterdagen in de herfst, die volledig in het teken staan van college football.

Anders bestond het risico dat de bruidegom niet eens bij het altaar zou verschijnen.

Joe's vijf broers speelden allemaal in de verdediging bij Natchitoches Central High. David zou dat later ook op professioneel niveau doen in de USFL, de competitie die door Donald Trump was opgezet om te concurreren met de NFL, maar die al snel ten onder ging, ondanks het feit dat ze aanvankelijk talenten had aangetrokken die later supersterren in de National Football League zouden worden.

Dumars trad in de voetsporen van zijn broers en speelde als defensive back, totdat hij zo'n enorme dreun kreeg dat hij in een andere dimensie leek te ontwaken, een waarin, als je weer bijkomt en ze je vragen of je weet waar je bent, ze met "donderdag" antwoorden.

Big Joe bouwde vervolgens in de achtertuin een basket voor hem, van een oud fietswiel en een halve houten deur. Daar bracht de kleine Joe uren door met het oefenen van zijn sprongschot.

Dat fietswiel veranderde zijn toekomst. Na de middelbare school meldde hij zich bij McNeese State. In zijn vier collegejaren noteerde Dumars een gemiddelde van 22,5 punten per wedstrijd, waaronder 25,8 in zijn laatste jaar. Hij sloot zijn universitaire carrière af als elfde topscorer aller tijden in de NCAA. De prestaties van Dumars in zijn laatste collegejaar trokken de aandacht van de general manager van de Pistons, Jack McCloskey.

Vanaf het moment dat McCloskey hem voor het eerst zag spelen tijdens een kersttoernooi in Las Vegas, wist hij dat Dumars het in de NBA kon maken. Helaas hadden de Pistons in de draft van 1985 de achttiende 'pick' en McCloskey was ervan overtuigd dat Dumars al door een ander team zou zijn gekozen tegen de tijd dat zij aan de beurt waren.

Dumars bleek echter onverwacht alsnog beschikbaar voor de Pistons. Later verklaarde McCloskey dat het de gemakkelijkste keuze was die hij ooit had gemaakt. Saillant detail: in het jaarboek van McNeese State had Dumars zijn toekomstige teamgenoot Isiah Thomas als zijn favoriete atleet genoemd.

Joe arriveerde in Detroit op een bijzonder gunstig moment. De Pistons stonden aan het begin van een opmars die hen naar de absolute top van de competitie zou brengen.

In zijn rookiejaar stond hij aanvankelijk weinig op het veld, maar op 15 januari 1986, nadat de Pistons 15 van hun voorgaande 20 wedstrijden hadden verloren, werd hij in de startopstelling opgenomen, een rol die hij tot zijn pensioen zou behouden.

Detroit won 20 van de volgende 24 duels. Dumars begon 45 keer als basisspeler en leidde alle rookies met een gemiddelde van 4,8 assists per wedstrijd. Hij sloot zijn debuutseizoen af met een gemiddelde van 9,4 punten per wedstrijd en verdiende een plek in het All-Rookie Team naast Xavier McDaniel, Patrick Ewing, Karl Malone en Charles Oakley.

Hij vormde met Isiah een perfect guardduo in Detroit. Die Pistons werden in de eerste ronde uitgeschakeld door Atlanta, maar in het daaropvolgende seizoen bereikten ze de beslissende zevende wedstrijd in de finale van het Oosten tegen de Celtics, waarin ze moesten buigen voor de overmacht van Bird en consorten. Het was echter Game 5 die de geschiedenisboeken inging. De Pistons leken de overwinning al binnen te hebben.

Er waren nog vijf seconden te spelen en Boston had geen time-outs meer. Thomas probeerde Laimbeer te bereiken met een inworp vanaf de zijlijn. Larry Legend anticipeerde op de pass, onderschepte de bal, behield op miraculeuze wijze zijn evenwicht op centimeters van de achterlijn en bediende Dennis Johnson, die naar de basket sneed. Die twee punten deden de serie kantelen.

In de beslissende wedstrijd verloren de Pistons met 117-114, ondanks de 35 punten van Dumars.

Die Celtics liepen inmiddels op hun laatste benen. Maar in het Oosten diende zich al een nieuwe grootmacht aan: de Bulls van Michael Jordan. In de play-offs van 1988 trof Detroit hen in de tweede ronde. Tijdens die serie ontstonden de zogeheten "Jordan Rules", bedacht door coach Chuck Daly. Dumars mocht MJ niet naar rechts laten doordringen als hij aan de kop van de bucket stond, en ook niet naar het midden van het veld laten trekken wanneer hij vanaf de flank kwam.

Deze aanpak gold niet alleen voor Dumars, maar voor het hele team. De strategie bleek een schot in de roos: de Pistons trokken de serie in vijf wedstrijden naar zich toe en gingen door naar de Eastern Conference Finals, waar ze opnieuw de Celtics troffen. Ditmaal trok Detroit aan het langste eind, maar daarna moesten ze de titel aan de Lakers laten, na een felbevochten serie die eindigde in Game 7, waarin een hinkende Isiah speelde.

Het geduld werd slechts één jaar beproefd. In 1989 namen de Pistons revanche op de Lakers met een klinkende 4-0 overwinning; Dumars werd verkozen tot MVP van de Finals. Het daaropvolgende seizoen reikte Detroit opnieuw tot de Finals, ditmaal tegen Portland.

Uitgerekend in de serie tegen de Blazers kreeg Joe te maken met een van de zwaarste beproevingen uit zijn leven, en die had niets met basketbal te maken. Bij een stand van 1-1 in de serie scoorde hij in Game 3 liefst 33 punten en loodste hij de Pistons naar de overwinning. Na afloop van de wedstrijd kreeg hij echter het tragische nieuws te horen dat zijn vader was overleden.

Terwijl hij zich klaarmaakte om het team te verlaten en terug te keren naar Natchitoches, zei zijn moeder dat hij bij zijn teamgenoten moest blijven om de missie volbrengen: nóg een titel pakken. Dumars volgde het advies van zijn moeder op en leidde de Pistons naar een 'back-to-back'-titel, ditmaal in vijf wedstrijden.

In 1991 kwam er een einde aan het tijdperk van de Bad Boys, er brak een nieuw tijdperk aan, dat van Jordan en de onoverwinnelijke 'InvinciBulls'. Desondanks bleef Dumars op het allerhoogste niveau spelen: hij werd zes keer geselecteerd voor de All-Star Game en vier keer verkozen in het All-Defensive First Team van de competitie.

Aan het einde van het seizoen '98-'99 besloot hij te stoppen om aan de slag te gaan als bestuurder, een rol waarin hij aanzienlijk minder succesvol zou zijn dan op het veld. Hoewel hij deel had uitgemaakt van de Bad Boys, die de geschiedenis zijn ingegaan vanwege hun nietsontziende felheid (en erger...), werd Dumars als een witte raaf gezien binnen dat gezelschap van hardhandige beukers.

Zozeer zelfs dat hij aan het einde van het seizoen 1995-1996 de eerste "Sportsmanship Award" van de competitie ontving, in het leven geroepen om de speler te eren die de idealen van sportiviteit op het veld het best belichaamt: ethisch gedrag, fair play en integriteit. Dumars stond dermate symbool voor die waarden dat de NBA later besloot de trofee naar hem te vernoemen: de "Joe Dumars Trophy".

Voorafgaand aan het seizoen 2001-2002 werd Dumars aangesteld als directeur basketbalzaken van de Pistons. Binnen drie jaar bouwde hij een kampioensploeg op, die in 2004 de Finals bereikte tegen de Lakers. Maar zijn nalatenschap blijft getekend door de keuze voor Milicic.

De Pistons wonnen slechts één kampioenschapsring en verloren het jaar daarop in Game 7 van de Spurs. Bedenk eens wat ze hadden kunnen presteren als in plaats van Darko er een Wade had gestaan. Of Melo. Of zelfs Bosh. Desondanks bereikte Detroit onder leiding van Dumars zes jaar op rij de Eastern Conference Finals, van 2003 tot 2008.

In 2014 legde Joe zijn functie neer, maar hij bleef als adviseur aan de organisatie verbonden. Vijf jaar later besloot hij Detroit definitief achter zich te laten om te proberen de Sacramento Kings er weer bovenop te helpen, zonder succes, evenals tot dusver bij de New Orleans Pelicans.

Het nieuws kwam niet meteen naar buiten, maar pas jaren later. Toen werd bekend dat de NBA Dumars in 2010 een boete van 500.000 dollar had opgelegd voor het lekken van verscheidene vertrouwelijke memo's van de bond naar journalist Adrian Wojnarowski. Het was de op twee na hoogste geldboete die de NBA ooit openbaar maakte. Omdat het vermoeden bestond dat er veel vertrouwelijke documenten in de media belandden, zette de NBA een undercoveroperatie op die maanden duurde.

De bond paste enkele woorden of cijfers aan in de exemplaren van de memo's, die verder identiek waren, bestemd voor de verschillende teams, om zo bij een lek de minimale verschillen op te kunnen sporen en de verantwoordelijke te achterhalen. Dankzij deze methode werd Dumars op heterdaad betrapt, evenals een bestuurder van een ander team, die een boete van 12.500 dollar kreeg voor het doorspelen van informatie aan een website gespecialiseerd in de draft.

Alles wat na zijn pensioen is gebeurd, doet echter niets af aan het moois dat Dumars op het veld heeft laten zien. Het andere gezicht van de Bad Boys: het zuivere.

Bron: La Gazzetta dello Sport