Zichtbare speelpatronen bij het Frankrijk van Zidane

Frankrijk van Zidane won maandagavond in België (1-0) en zette in zijn tweede Nations League-wedstrijd stappen in de ontwikkeling van een eigen stijl.

Initiatief van de centrale verdedigers, nadruk op de opbouw onder druk en het dichter bij elkaar brengen van de spelers in balbezit: het Frankrijk van Zinédine Zidane deed maandagavond in België (1-0), bij de tweede wedstrijd in de Nations League, lang niet alles goed, maar boekt wel vooruitgang in de ontwikkeling van een eigen speelstijl.

Tweede uitwedstrijd op rij en opnieuw noteerde Frankrijk een balbezit van rond de 65%. Twee wedstrijden zijn nog te weinig om er een wet van te maken, maar genoeg om een duidelijke tendens in de intenties te zien, zeker als je weet dat negen van de tien veldspelers waren gewijzigd ten opzichte van de aftrap in Turkije, afgelopen vrijdag (1-0).

De keuze voor het spelersmateriaal is meteen het eerste sterke signaal van die wil om de bal te domineren. Voor de defensie posteerde Zidane debutant in het blauw Lucas Da Cunha, wiens trapzuiverheid zijn voornaamste kwaliteit is. Rechts van hem zette de bondscoach – net als in Turkije – een speler neer die bij zijn club vaak in de voorste lijn wordt gebruikt: Maghnes Akliouche. Nog een opvallende beslissing in dit opzicht was de basisplaats van Andy Diouf als linksback in de viermansverdediging, terwijl hij bij Inter momenteel als rechter wingback wordt ingezet.

De goede pressingfases van Les Bleus in Turkije

De daden volgden op de bedoelingen van de staf. Frankrijk voltooide tegen België (1-0) maandag 92,8% van zijn passes op de helft van de tegenstander – een record in een wedstrijd in de afgelopen twintig jaar – wat meer wijst op een stijl dan op pure kwaliteitsdominantie. Maar de stap is al aanzienlijk in slechts twee wedstrijden onder leiding van de oud-speler van Real Madrid. De werkpunten zijn nu al zichtbaar en leveren zelfs al af en toe vruchten op in fases waarin het vertrouwen aan de bal bij Les Bleus, zelfs bij de nieuwelingen, tastbaar is.

Dat vertrouwen klinkt als de weerklank van een belangrijk uitgangspunt: de aansporing om te voetballen die van de bondscoach uitgaat. De woorden keren bij veel spelers terug. Zidane spoort aan om “mee te brengen wat we in de club brengen” (Kalulu), “vraagt om initiatief te nemen” (Diouf), geeft “al zijn vertrouwen en zei me dat ik me vrij moest voelen” (Da Cunha). Wat clichématig kan klinken en uit de mond van heel wat trainers zou kunnen komen, zet niettemin een speelrichting uit, een taal die gemeenschappelijk wil zijn.

Voorbij dat vertrouwen: hoe wordt het technische overwicht van dit elftal tactisch ingevuld? Drie punten springen in het oog: centrale verdedigers die worden aangemoedigd verticale passes te zoeken; zorgen voor mogelijkheden om in te zakken en het spel te verleggen om onder de druk van de tegenstander uit te komen; en eenmaal de ploeg is opgeschoven, een groot aantal spelers rond de bal op één flank samenbrengen.

Jacquet, dat klinkt

Na afloop van de wedstrijd betreurde Jérémy Jacquet dat hij niet “veel beter had gedaan als ik terugdenk aan twee of drie aanvallende ballen”. Je zou kunnen zeggen dat de centrale verdediger van Liverpool erg veeleisend is voor zichzelf, zozeer blonk hij juist in dat register uit, ondanks die “twee of drie” ingeleverde ballen. Vanaf zijn laatste lijn vond Jacquet veertien keer zijn aanvalstrio en hij gaf meer passes naar verbindingsspeler Akliouche (uitgevallen in de 77e minuut) dan naar zijn keeper Mike Maignan. Bij zijn eerste interland symboliseerde de voormalige speler van Rennes al vanaf het begin van de acties de intenties van zijn ploeg.

Onder de druk uit voetballen via inzakken en verleggen

Om zich op de helft van de tegenstander te vestigen, koos Frankrijk ervoor zo veel mogelijk over de grond op te bouwen. Doelman Mike Maignan probeerde slechts twee passes naar de vijandelijke helft. In Italië al hadden het inzakken van Rayan Cherki en zelfs Ousmane Dembélé de opbouw onder druk vergemakkelijkt.

Die steun vanuit hogere zones herhaalt zich. Maandag in België speelde Eduardo Camavinga een cruciale rol om de opbouw via pass of dribbel veilig te stellen, desnoods door terug te zakken tot op hoogte van zijn centrale verdedigers, terwijl back Diouf een meer centrale positie innam.

En wanneer hij tijd had, verstuurde Da Cunha goed ingevoelde passes, met name verleggingen om Les Bleus lucht te geven. Zidane lijkt bovendien op elke flank twee breedteposities te eisen (vaak door zijn vleugelspelers) tot aan de entree in de laatste dertig meter, waar de instructies veranderen.

Een bewuste ophoping van spelers op een kleine flankzone

Dit Franse elftal is niet star in zijn posities en evenmin systematisch in zijn aanvalspatronen. Maar één element keert terug, zowel ingegeven door de wil om de bal snel te heroveren na balverlies als door die om de combinaties tussen spelers te bevorderen: wanneer het zich heeft geïnstalleerd in het laatste derde deel van het veld, stapelt de ploeg van Zidane een aanzienlijk aantal spelers op in een beperkte zone aan de zijkant.

Die aanpak is niet uniek in het moderne voetbal, maar gaat in tegen de gelijkmatige spreiding van posities over de hele breedte van het veld. En dat draagt bij aan het gevoel dat je naar een “technisch” spel kijkt, opgebouwd uit korte en talrijke combinaties.

Dat moet niet worden gezien als een prestatiegarantie. Frankrijk vertoonde ondanks alles defensieve tekortkomingen en scoorde paradoxaal genoeg het enige doelpunt van de wedstrijd uit een omschakelmoment, tegen de hoofdintenties met balbezit in. Hoe dan ook, stap voor stap zet de ploeg vooruitgang in de ontwikkeling van een eigen stijl.

Bron: L'Équipe