Helpt schreeuwen sporters om beter te presteren?

Terwijl ‘Scream 7’ zich opmaakt om het publiek in de bioscopen de longen uit het lijf te laten brullen, laten verschillende studies zien dat bepaalde oerkreten ook een sportief voordeel kunnen opleveren. Onderzoek, met de megafoon in de hand.

Neem een groep vrijwilligers. Vraag hen eerst om in stilte op een spijker te slaan en laat hen diezelfde handeling daarna nog eens doen. Maar dan: al schreeuwend. Resultaat: de hamerklap is krachtiger wanneer er geluid bij komt kijken. Dat is het opmerkelijke experiment dat in 2024 werd uitgevoerd in het Canadese programma Le gros laboratoire, een populair wetenschappelijk tv‑programma dat in de praktijk wil testen wat onderzoek zegt over schreeuwen tijdens inspanning.

Van Rafael Nadal tot Aryna Sabalenka: het vermoeden bestond al dat het gegrom op de tennisbaan niet zomaar ruis op de achtergrond was. De wetenschap bevestigt dat inmiddels al zeker veertig jaar: schreeuwen verhoogt het vermogen. Met de nodige nadelen, zoals bleek toen de Belarussische speelster tijdens de laatste Australian Open op de vingers werd getikt nadat ze meerdere keren boven de 90 dB uitkwam. Dat staat gelijk aan het geluid van een motor!

Sabalenka: ‘Het heeft me geholpen mijn spel te verbeteren’

De huidige nummer 1 van de wereld legde in een persconferentie uit: ‘Mijn gegrom komt heel natuurlijk. De umpire heeft me echt boos gemaakt met die beslissing, en uiteindelijk heeft dat me geholpen mijn spel te verbeteren. Ik was agressiever en daardoor kon ik die wedstrijd winnen. Dus vooruit, fluit maar! Dat helpt me alleen maar! (lacht) ’

Een boost voor de spierkracht

In een studie uit 2018, uitgevoerd in samenwerking met een MMA‑vechter, toonde Scott Sinnett, hoogleraar aan de Universiteit van Hawaï, aan dat schreeuwen zorgt voor meer fysieke kracht doordat het de spierpower stimuleert en de neuromusculaire activatie verbetert. De vechter trapte daardoor nét iets sneller. Dat inzicht werd bevestigd in een test rond de kiai (van ‘ki’, energie, en ‘ai’, samenkomen), de schreeuw van karateka’s, waarvan is gemeten dat hij de knijpkracht met 7% verhoogt.

Helvétia Taily (vice‑Europees kampioene karate 2025)

‘Mijn laatste kiai is de luidste. Op dat moment voel ik alle energie vanuit de grond door mijn lichaam stromen tot in mijn vuist. Ik sta geaard, aangespannen, krachtig. Dat is precies wat hij uitdrukt.’

Helvétia Taily, 26 jaar, drievoudig Frans kampioene kata en vice‑Europees kampioene in 2025, herinnert zich: ‘We leren de kiai al vanaf dat we klein zijn, en in het begin is dat best lachwekkend. Maar nu is mijn schreeuw wat mij typeert.’ Een unieke stijl waar zelfs de internationale karatebond mee speelt: die publiceerde op sociale media video’s waarin de karateka’s onherkenbaar waren gemaakt en alleen aan hun kiai konden worden geïdentificeerd.

Die schreeuw heeft meerdere betekenissen voor Helvétia Taily: ‘Tijdens de twee à drie minuten van mijn kata geef ik drie keer een kiai. De laatste is het luidst, die moet laten zien dat ik alles heb gegeven. Op dat moment voel ik alle energie vanuit de grond door mijn lichaam stromen tot in mijn vuist. Ik sta geaard, aangespannen, krachtig. Dat is alles wat hij uitdrukt.’

We horen dat soort felle kreten ook bij speerwerpers, in honkbal, of in het klimmen, waar de Tsjechische ster Adam Ondra, Europees kampioen lead in 2022, midden op de wand de longen uit zijn lijf schreeuwt. En als het niet tijdens de inspanning gebeurt, blijft sport alsnog een symfonie in hoge uithalen. ‘Cho allez!’ bij de broers Lebrun om zich na een punt weer te herpakken, oerkreten van ontlading bij het gewichtheffen, het stevige startjingle van bobsleeërs om elkaar op te peppen of, helaas, de kreten van pijn.

Forehand bij tennis

Tennis blijft echter het meest sprekende voorbeeld van dit fenomeen. In 2014 toonde een groep Texaanse onderzoekers aan dat schreeuwen het vermogen met 19% verhoogt op de forehand en met 26% op de service. Alius, een speler met een 15‑ranking, student en contentmaker, begint een wedstrijd niet schreeuwend: ‘Maar naarmate de partij vordert, laat ik me meer gaan.’ Een gewoonte die er vroeg in geslopen is: ‘Ik was 12 of 13, tijdens een training heb ik alleen maar geschreeuwd en alles vloog erin. Ik schaamde me niet. Als je terugdenkt aan wat Nadal deed, weet je dat je nog wel wat marge hebt. Maar ik geef toe dat ik tegenwoordig, als ik tegen een onbekende speel en zijn familie zit op de tribune, me in het begin een beetje inhoud.’ Niet iedereen is zo omzichtig: ‘Ik ken een trainer die onuitstaanbaar is. Zelfs als hij met kinderen speelt, schreeuwt hij. In een wedstrijd kan dat de tegenstander enorm irriteren en hem zo een voordeel opleveren.’

Dat verstrooiende effect is ook waargenomen door David Punt, universitair hoofddocent aan de sportfaculteit van de Universiteit van Birmingham: ‘Ik heb onderzoek gedaan naar de verstoring die wordt veroorzaakt door het schreeuwen in tennis. Als je de server of serveerster het zwijgen oplegt, presteert de tegenstander beter: zijn reactietijd verbetert en hij neemt de snelheid van de service beter waar. Toch is schreeuwen niet per se een voordeel. Geen enkel artikel heeft tot nu toe kunnen aantonen dat het een pluspunt is voor de precisie.’

Al in 1983 werden de prestaties van John McEnroe geanalyseerd. De winst voor de opvliegende Amerikaan bleek dubbelzinnig: zijn slagen waren weliswaar harder als hij schreeuwde, maar ook minder precies, en hij won minder punten dan wanneer hij zijn mond hield.

Bron: L'Équipe