Tactische clash: City en PSG strijden om balbezit

Manchester City en Paris Saint-Germain treffen elkaar woensdag 14 in het Etihad; beide teams focussen op balbezit en snelle aanvallen.

De ontmoeting brengt twee ploegen samen die dezelfde ambitie delen: de bal hebben, de tegenstander naar achteren drukken en deze snel heroveren zodra het balbezit verloren gaat. Maar ze doen dit op verschillende manieren. En juist in dat verschil ligt mogelijk de sleutel tot de wedstrijd.

Het Manchester City van Maresca wil de ruimte controleren

Het team van Enzo Maresca draagt nog steeds de structurele erfenis van Pep Guardiola met zich mee, maar het is niet louter een voortzetting. De Italiaan hanteert 4-2-3-1 als uitgangspunt en verandert de ploeg aan de bal in een 3-2-5 of 2-3-5. Er is minder individuele vrijheid dan in de slotfase van het Guardiola-tijdperk en meer aandacht voor vaste posities.

Aan de andere kant houdt het PSG van Luis Enrique vast aan een idee dat de afgelopen jaren verder verfijnd is: balbezit om te lokken, beweging om te ontregelen en directe druk om te heroveren.

De Spanjaard behandelt balbezit echter niet als een dogma. Dit seizoen toont zijn benadering een ploeg die de ruimte wil benutten wanneer die er is en zich wil aanpassen wanneer de tegenstander erin slaagt die af te sluiten.

Onder Maresca wil City voldoende spelers achter de bal hebben om een eventuele omschakeling te controleren, maar tegelijkertijd ook de nodige corridors bezetten om de vijandelijke defensie uit elkaar te trekken. Daarin heeft Rayan Cherki aan belang gewonnen.

De Fransman fungeert als een schakel tussen het middenveld en de aanval. Zijn vrijheid om ruimtes tussen de linies te vinden kwam duidelijk naar voren in de 4-1 overwinning op Crystal Palace, toen hij tweemaal scoorde vanuit centrale zones. Voorin biedt Erling Haaland een ander referentiepunt. Terwijl Cherki tussen de linies aangespeeld wil worden, vormt de Noor een permanente dreiging voor de laatste linie.

Deze combinatie is belangrijk omdat ze de tegenstander verhindert zich uitsluitend op de balcirculatie te richten: stapt het blok naar voren om druk op het middenveld te zetten, dan kan Haaland de ruimte in de rug aanvallen; zakt het blok in om de diepte af te schermen, dan ontstaat er ruimte voor Cherki en de overige middenvelders.

Dat is een van de grote uitdagingen waarvoor PSG in het Etihad staat. De ploeg van Luis Enrique is gewend om hoog druk te zetten, maar dat tegen City doen betekent het accepteren van een gevaarlijke voorwaarde: elke druk die wordt doorbroken, kan ertoe leiden dat Haaland tegenover een openliggende defensie komt te sprinten.

PSG wil de defensie in beweging brengen tot ze breekt

Als City meer 'positioneel' is, is PSG meer 'relationeel'. De basisformatie is doorgaans 4-3-3, maar die verandert aanzienlijk wanneer de ploeg oprukt. Het middenveld gevormd door Vitinha, João Neves en Fabián Ruiz laat de bal rondgaan, terwijl de vleugelverdedigers kunnen opstomen en de buitenspelers naar binnen trekken. Voorin heeft Ousmane Dembélé steeds meer de rol van valse spits op zich genomen, door in te zakken, weg te bewegen uit het centrum en ruimtes te openen voor zijn teamgenoten.

Er is dan ook geen vaste positie die een verdediger simpelweg kan 'dekken'. PSG wil dat de tegenstander keuzes moet maken. In de Champions League-finale van vorig seizoen speelde Desiré Doué vanaf rechts, Dembélé door het centrum en Khvicha Kvaratskhelia vanaf links, met loopacties die het team in staat stelden om verschillende combinaties op de flanken en in de halfspaces te creëren. Hakimi en Nuno Mendes speelden eveneens een belangrijke rol in de breedte en de opbouw van het team.

Dat maakt PSG zo moeilijk te bespelen. Het elftal hoeft niet meteen vanaf de eerste pass te versnellen. Het kan het tempo bepalen, de tegenstander naar één kant lokken en, zodra de defensieve structuur begint te schuiven, het aanvalspunt verleggen. Balbezit is een middel om de tegenstander te manipuleren.

Het belangrijkste aspect van de ontmoeting ligt dan misschien ook wel buiten het balbezit. City en PSG zijn teams die de bal het liefst direct na balverlies heroveren. Dit betekent dat de wedstrijd lange fases kan kennen waarin geen van beide ploegen simpelweg aan het 'verdedigen' is. Ze zullen proberen de bal te heroveren voordat de tegenstander kan aanvallen.

Wanneer PSG de bal verliest terwijl veel spelers op de helft van de tegenstander staan, is de eerste reactie doorgaans om de baldrager onder druk te zetten en de dichtstbijzijnde passlijnen af te sluiten. Als dat lukt, kan de ploeg opnieuw aanvallen zonder zich volledig te hoeven hergroeperen. Mislukt dat, dan ontstaan ruimtes die de tegenstander kan benutten. Hetzelfde geldt voor City.

De 5-3 overwinning op Sunderland legde precies de minder comfortabele kant van deze strategie bloot. Het team van Maresca kan kansen van enorme kwaliteit creëren en hoog druk zetten, maar wanneer de eerste golf van pressing wordt omzeild, ontstaat er ruimte om aan te vallen.

Haaland tegen de laatste linie van PSG en Dembélé tegen de structuur van City

Er zijn twee individuele duels die een groot deel van de wedstrijd samenvatten. Het eerste is Haaland tegen de centrale verdedigers van PSG. De Noor is gevaarlijk tegen ploegen die graag met een hoge linie verdedigen, omdat zijn dreiging niet afhangt van een grote rol in de opbouw. Hij kan onzichtbaar zijn en plotseling de ruimte tussen de centrale verdediger en de vleugelverdediger aanvallen.

PSG moet daarom beslissen hoe ver het naar voren durft te drukken. Een te hoge linie kan ertoe leiden dat City Haaland in de diepte lanceert. Een lagere linie biedt meer zekerheid tegen diepgang, maar geeft City precies wat Maresca wil: terreinwinst, balbezit en tijd om rond te spelen.

Het tweede duel is Dembélé tegen de defensieve structuur van City. De Fransman hoeft een verdediger niet per se in een één-tegen-één te passeren; zijn beweging kan belangrijker zijn. Als hij uitzakt en een controlerende middenvelder of een centrale verdediger dwingt te kiezen tussen mee te lopen of positie te houden, creëert PSG daarmee ruimtes waarin Doué, Kvaratskhelia en de opkomende backs kunnen duiken.

Daarom zal de reactie van Rúben Dias, Marc Guéhi, Gvardiol en de middenvelders van City minstens zo belangrijk zijn als elke tackle. Dembélé niet volgen kan hem vrijheid geven. Dembélé wel volgen kan precies de ruimte openen waar PSG naar op zoek is.

Er is een verschil tussen deze wedstrijd en het overgrote deel van de duels die City en PSG in hun nationale competities spelen. Normaal gesproken treffen beide teams tegenstanders die bereid zijn de bal af te staan en in een laag blok te verdedigen. Dat stelt beide teams in staat om lange aanvallen op te zetten, het terrein te controleren en naar kleine gaatjes te zoeken.

City heeft dit seizoen al laten zien dat het kansen van zeer hoge kwaliteit kan creëren. Na vijf speelrondes in de Premier League had het team het hoogste gemiddelde doelpuntkwaliteit bij schoten, exclusief strafschoppen, van de competitie: 0,15 xG per doelpoging, en het beste conversiepercentage in die categorie.

PSG van zijn kant arriveert in de Champions League als de meest scorende ploeg van de competitie na de eerste speelronde, dankzij zes doelpunten tegen Slovan Bratislava, en heeft het hoogste gemiddelde percentage balbezit in het toernooi (66%). Dit creëert een mogelijkheid die tegen een puur reactieve tegenstander niet zou bestaan: ruimtes om aan te vallen.

City hoeft geen defensie van tien spelers achter de bal uiteen te spelen. Dat geldt evenmin voor PSG. Hoe meer beide teams hun backs en middenvelders vooruitsturen, hoe belangrijker het moment van balverlies wordt. Daarom kan Manchester City tegen PSG tactisch gezien weleens een van de meest interessante affiches van deze fase van de Champions League worden.

Het zijn twee teams die gebouwd zijn op balbezit, maar ze zijn op verschillende manieren tot dat punt gekomen. Maresca erfde een cultuur van controle en reorganiseerde die met meer positionele rigiditeit. Luis Enrique heeft PSG omgevormd tot een ploeg die balbezit, drukzetten en aanvallende beweeglijkheid combineert, waardoor mannendekking erg lastig wordt.

Bron: Trivela