Zijn darters goed in wiskunde?

Lang weggezet als een bezigheid voor in de kroeg, worden darts zelden geprezen om de wiskundige vaardigheden die erbij komen kijken. Toch blinken alle profs uit in hoofdrekenen, ook al hebben ze niet allemaal een typisch bèta-profiel. Zozeer zelfs dat de sport inmiddels op sommige scholen wordt ingezet om kinderen te helpen vooruitgang te boeken.

Laten we eerlijk zijn: het imago van darts is niet bepaald intellectueel. Het vergt wat fantasie om in de – vaak twijfelachtig geklede – spelers die voor een bord staan te mikken, terwijl het publiek zich tegoed doet aan bier, ware rekenmachines te zien. “Mensen denken misschien dat we gewoon op de bull mikken, net als bij boogschieten, maar het ligt een stuk verfijnder. We zijn niet zomaar lompe rakkers” , zegt Thibault Tricole (nummer 61 van de wereld), de enige Franse profdarter.

Iedereen die ooit 501 heeft gespeeld – het formaat van alle grote toernooien, zoals het WK – op een niet-elektronisch bord (elektronische borden tonen de resterende score per speler en geven soms zelfs aan waar je moet mikken), heeft onvermijdelijk tijdens een partij alle nodige berekeningen gemaakt. Aftrekken, vermenigvuldigen, delen en tegelijk vooruitdenken om te weten waar je moet gooien… Spelen is voortdurend rekenen, waardoor wiskunde een heel belangrijk onderdeel van het spel wordt.

“Bij de belangrijkste aspecten van het spel horen de precisie, de oog-handcoördinatie, de emotieregulatie, maar ook het rekenen. Het moet vlot blijven gaan, want als je tussen twee worpen door moet stilstaan om uit te rekenen hoeveel je nog hebt, verlies je focus en kun je uit de wedstrijd raken” , analyseert Tricole. “Hoe hoger je niveau, hoe belangrijker de plaatsing op een bepaald cijfer om uit te kunnen gooien. Als je de tel kwijtraakt, ga je je niet goed positioneren en verspil je pijlen, en dat kan je een leg of zelfs de hele wedstrijd kosten” , vult Nicolas Thuillier aan, een van de Franse spelers op de Challenge Tour (64e) van de Professional Darts Corporation (PDC).

Training en automatismen Die rekenvaardigheid is niet bij iedereen aangeboren. Thuillier heeft een informaticadiploma en “programmeert machines” naast zijn dartscarrière, Tricole was landschapsarchitect voor hij prof werd, maar andere grote namen geven toe dat ze met cijfers van ver moesten komen. “Ik was op school heel slecht in wiskunde” , bekende het wonderkind Luke Littler begin 2024 bijvoorbeeld bij BBC Sport.

Je hoeft geen volledige wiskundige bagage te hebben om te excelleren in darts. Een vergelijking oplossen of de oppervlakte van een rechthoek berekenen is in deze sport zo goed als nutteloos. De ‘darts-wiskunde’ draait om hoofdrekenen, en dat ontwikkel je door uren voor het bord te staan. “Hoe meer je traint, hoe sneller je de check-outs (de pijl waarmee je een leg uitgooit), de finishes (scores vanaf waar een speler een leg kan uitgooien) en je plaatsing beheerst, en hoe beter je weet welke optie je moet kiezen. Hoe meer je speelt, hoe vanzelfsprekender dat wordt” , legde Littler in hetzelfde interview uit.

Een van de voordelen van die reken-training: je ontwikkelt automatismen en leert tal van situaties kennen die zich in een wedstrijd kunnen voordoen. Dat specifieke werk kun je op elke leeftijd doen – “Alles is te leren!” , benadrukt Tricole – maar soms begint het al in de kindertijd. “Toen ik jong was, had ik een schema met alle finishes die ik moest herhalen om de beweging én mijn brein te automatiseren” , vertelt de Franse nummer 1, die “dankzij darts een wiskundekop is geworden, gewoon door al dat rekenen” .

Een manier om achterstanden weg te werken Die vroege interesse voor wiskunde via darts zie je ook terug in het parcours van de Zuid-Afrikaan Devon Petersen, nu nummer 244 op de Challenger Tour maar goed voor negen deelnamebeurten aan het WK. Hij raakte dankzij zijn vader verslingerd aan optellen en aftrekken, met effecten die veel verder gingen dan zijn latere sport. “Omdat hij me thuis al heel vroeg met darts kennis liet maken en me de basis van wiskunde via het bord bijbracht, kon ik mijn schooltijd ingaan met een echte passie voor wiskunde” , vertelt hij.

Die ervaring herhaalde zich bij Petersens eigen zoon, die in zijn eerste jaren op de basisschool zelf moeite had met rekenen: “Dankzij darts is hij wiskunde leuk gaan vinden en begon hij bepaalde redeneringen te begrijpen.” Zo kwam de Zuid-Afrikaanse speler op het idee voor ‘Dartboard Maths’, een initiatief waarbij darts worden gebruikt om jongeren te helpen beter te worden in rekenen.

“Bij veel kinderen is de angst voor cijfers heel reëel, onder meer door de verschillen in lesmethodes tussen regio’s,” legt hij uit. “We zijn gestart met twaalf proefprojecten in het Verenigd Koninkrijk en op scholen in Zuid-Afrika, en de eerste resultaten tonen nu al vooruitgang bij leerlingen die moeite hebben met wiskunde. Leerkrachten merken ook dat het begrip toeneemt.”

De voordelen van ‘Dartboard Maths’ kunnen tweeledig zijn: het gemiddelde niveau in wiskunde verhogen én toekomstige dartkampioenen ontdekken, die al op jonge leeftijd met de sport in aanraking komen. “Als de berekeningen automatisch gaan, kun je je volledig richten op de precisie en de rest” , vat Petersen samen. Let wel: goed zijn in wiskunde is niet alles. Weten waar je moet mikken en je leg zo managen dat je precies op nul uitkomt – een leg wordt gewonnen door de speler die vanaf 501 exact op nul uitkomt – betekent nog niet dat je ook daadwerkelijk het beoogde vakje raakt.

Bron: L'Équipe