Wat is er gebeurd met Tshabalala, culticoon van het WK 2010?

Op 11 juni 2010, vandaag exact 16 jaar geleden, maakte de wereld kennis met Siphiwe Tshabalala. In de 55e minuut van de openingswedstrijd van het WK tussen Zuid-Afrika en Mexico kreeg de nummer 8 de bal op links en haalde verwoestend uit in de kruising van Óscar Pérez. Soccer City ontplofte. De vuvuzela’s werden nog luider en het moment werd vereeuwigd.

Deze donderdag staan Zuid-Afrika en Mexico opnieuw tegenover elkaar in de opening van het Wereldkampioenschap — dit keer met de Latijns-Amerikanen als thuisploeg. En al die jaren later wordt Tshabalala nog altijd herinnerd als een cult icoon in het internationale voetbal.

Hoewel het WK zonder grote prestaties verderging voor het gastland, dat al in de groepsfase werd uitgeschakeld, maakte dat doelpunt van Tshabalala hem tot een historische figuur, en zijn naam blijft verbonden aan de grootste collectieve viering die het Zuid-Afrikaanse voetbal ooit heeft meegemaakt. Maar wat is er met hem gebeurd na dat ene moment waarop de wereld even stil leek te staan?

Het antwoord ligt in een loopbaan buiten de schijnwerpers van de belangrijkste Europese competities, maar vol erkenning in eigen land, plus een nalatenschap die verder reikt dan het voetbal zelf.

Veel meer dan één goal: Tshabalala’s loopbaan in Zuid-Afrika

Al vóór het WK van 2010 was Tshabalala een belangrijke speler van de Zuid-Afrikaanse nationale ploeg . Hij kwam uit de jeugdcompetities van het land, groeide uit tot vaste waarde in het lokale voetbal en bouwde zijn carrière vooral op bij het traditionele Kaizer Chiefs, een van de grootste clubs van Zuid-Afrika.

Met het shirt van de Chiefs beleefde hij het hoogtepunt van zijn carrière. Tussen 2007 en 2018 won hij landstitels, nationale bekers en werd hij een van de bekendste gezichten in het Zuid-Afrikaanse voetbal. Zijn combinatie van snelheid, techniek en een keiharde linker maakte hem tot een van de populairste spelers van de generatie na de Apartheid.

In tegenstelling tot veel sterren van Wereldkampioenschappen bouwde Tshabalala tijdens zijn fysieke topjaren nooit een grote carrière uit in Europa. Zijn loopbaan speelde zich vrijwel volledig af in het Afrikaanse voetbal. Pas op zijn 33e deed hij echt internationale ervaring op, toen hij na zijn vertrek bij de Chiefs kortstondig in het Turkse voetbal speelde.

Voor de nationale ploeg kwam hij tot 90 interlands en werd hij een van de spelers met de meeste optredens in de geschiedenis van Bafana Bafana. Naast het WK van 2010 speelde hij verschillende edities van de Afrika Cup en maakte hij deel uit van de ploeg die Zuid-Afrika in 2009 naar de kwartfinales van de Confederations Cup leidde.

Het meest interessante aan het verhaal van Tshabalala is misschien wel dat zijn nalatenschap uiteindelijk groter is geworden dan zijn carrière. In recente interviews met de FIFA gaf de voormalige speler toe dat het doelpunt tegen Mexico zijn leven voorgoed heeft veranderd . Volgens hem krijgt hij nog dagelijks berichten van fans, zelfs 15 jaar na dat moment.

Tshabalala zelf zei dat dat moment “zoveel levens raakte” dat het uiteindelijk iets werd dat groter is dan hijzelf. En de publieke adoratie is ook buiten Zuid-Afrika merkbaar.

Peter Drury, de Engelse commentator van die wedstrijd, verklaarde jaren later dat dit nog altijd een van de meest memorabele momenten van zijn hele loopbaan is, juist vanwege de symbolische betekenis: een jonge man uit Soweto die het eerste doelpunt maakt op het eerste Wereldkampioenschap ooit op Afrikaanse bodem.

Het leven na zijn afscheid als prof

Na het beëindigen van zijn profcarrière, in 2021, bleef Tshabalala sterk aanwezig in het publieke leven in Zuid-Afrika . De ex-middenvelder ging zich bezighouden met projecten rond de ontwikkeling van het voetbal, werkzaamheden voor merken en initiatieven ter promotie van de sport. Hij erkent zelf dat de impact van dat doelpunt in 2010 heeft geholpen om een persoonlijk merk op te bouwen dat hem vele jaren na zijn afscheid van het veld nog steeds kansen oplevert.

In interviews vertelde Tshabalala dat hij al tijdens zijn spelerscarrière in zijn eigen imago investeerde en dat hij nu de vruchten van dat werk plukt via commerciële samenwerkingen en institutionele activiteiten die met voetbal te maken hebben.

Zijn status in Zuid- Afrika is nog altijd vergelijkbaar met die van een nationale held. Hoewel het land technisch meer complete spelers en atleten met indrukwekkendere internationale carrières heeft voortgebracht, wisten er maar weinig hetzelfde emotionele effect te bereiken.

Voor miljoenen Zuid-Afrikanen vertegenwoordigt Tshabalala iets groters dan statistieken of prijzen: hij symboliseert het moment waarop Afrika de wereld ontving voor het grootste voetbalfeest ter wereld.

Misschien is dat waarom zijn verhaal zo levend blijft. Niet elke speler die scoort op een WK wordt een legende. Maar slechts weinigen krijgen de kans om een doelpunt te maken dat een heel land vertegenwoordigt.

Bron: Trivela