Szoboszlai, een vrije-trapspecialist die te veelzijdig is?

Zeldzame Liverpool-speler die een echt sterk seizoen draait, Dominik Szoboszlai stapelt de vrije­trap-doelpunten op. Maar haalt zijn ploeg wel echt het maximale uit al zijn kwaliteiten?

Arsenal, Marseille, Bournemouth, Manchester City en tot slot Tottenham. De lijst van ploegen die slachtoffer werden van de directe vrije trappen van Dominik Szoboszlai – bepaald niet de minste namen – wordt week na week langer. In een duizelingwekkend tempo – vier van die vijf treffers vielen in de afgelopen twee maanden – dat enkel Alejandro Grimaldo, de Spaanse linksback van Leverkusen, kan volgen. En dat gepaard gaat met zijn verfijnde traptechniek bij spelhervattingen: hij deelde er al zes assists uit, waarvan vier in de Champions League.

Hij is de belangrijkste pion van Liverpool, zó belangrijk dat hij dit seizoen al vier keer (!) tot speler van de maand werd verkozen, en toch wordt hij week na week van de ene positie naar de andere geschoven. Een veelzijdigheid die eerst cruciaal was… maar nu tegen hem werkt?

De goals en het goede vlindereffect

Szoboszlai die in 2026 vrije trappen aan de lopende band binnenschiet, is niet de grootste verrassing. Topscorer én assistkoning bij Liefering, het tweede elftal van RB Salzburg in de Oostenrijkse Tweede Klasse in het seizoen 2017-2018, terwijl hij de jongste speler van de selectie was, opende hij op zijn 17de zijn rekening met een geplaatst schot in de kruising tegen BW Linz.

Een eerste goal bij de profs die er vele andere aankondigde. Laatste treffer voor Hongarije U19 in september 2018 en met Liefering de maand erna, eerste goal bij de A-ploeg in september 2019 en in een nationale bekerfinale in mei 2020, een poeier in de kruising vanop 35 meter bij zijn eerste basisplaats in de Bundesliga met Leipzig in augustus 2021: of het nu is om zich te introduceren of om afscheid te nemen, zijn vrije­trapskills gaan bijna altijd samen met gevoel voor mise-en-scène.

De schotkaart van Szoboszlai toont dat hij doorgaans buiten het strafschopgebied uithaalt, centraal, de zone die van hem is bij vrije trappen maar waar hij zich ook in het spel bijzonder graag ophoudt (Credit: PA Conte).

Bij Liverpool, dat hij drie seizoenen geleden vervoegde voor 70 miljoen euro, moest Szoboszlai eerst geduld hebben. Trent Alexander-Arnold, lokale held en zelf behoorlijk bedreven in vrije trappen, was lange tijd de onbetwiste nummer 1. Hij was zelfs de enige Red die tussen december 2017 – toen Philippe Coutinho tegen Brighton raak trof – en het vertrek van de rechtsback naar Real vorige zomer in de Premier League uit een vrije trap scoorde. “Szobi”, die er bij Leipzig mee uitpakte dat hij na elke training vijftig vrije trappen nam, werd logischerwijs zijn opvolger. En hij toonde meteen zo’n variatie in zijn trap dat keepers onmogelijk kunnen anticiperen.

Tegen Arsenal maakte hij een doelpunt dat even schitterend als belangrijk was, omdat het zijn status verstevigde én de zege opleverde, na een hard schot met een heel lichte naar binnen draaiende curve. Daarna volgden een simpel geplaatst schot onder de muur in Marseille (3-0, 21 januari), een hard schot na breed leggen van Mohamed Salah in Bournemouth, een zwabberende kanonskogel in de thuiswedstrijd tegen Manchester City en tot slot een geplaatste krul tegen Tottenham (1-1) afgelopen weekend.

Uit al die pogingen springt die tegen de Skyblues er om één reden uit: de traptechniek. Die staat aan de overkant van het Kanaal bekend als knuckleball , naar een bepaalde worp in het honkbal, en zou je vrij kunnen vertalen als “vlinderbal”. Gepopulariseerd door Juninho bestaat ze uit een droge trap met een zo recht mogelijk gehouden wreef en slechts drie tenen die het leer raken.

Szoboszlai scoorde vijf keer uit 14 vrije trappen in de competitie en de Champions League. Een rendement dat alle concurrenten overtreft: Grimaldo, de enige die eveneens vier goals heeft in die twee competities (vijf als je de beker meerekent), heeft bijvoorbeeld al 17 pogingen ondernomen.

In de tijd dat ultralichte ballen de meest absurde trajecten namen (denk aan de beruchte Jabulani) was deze trap haast onhoudbaar, maar ook nu blijft hij bijzonder effectief. Eerst kaarsrecht, begint de bal na een meter of twintig plots van richting te veranderen. Een extra wapen bij harde schoten die dat niet eens altijd nodig hebben: zijn verre poging tegen Barnsley in januari (4-1), getrapt als een vrije trap, vloog loeihard de kruising in.

De polyvalentie en het slechte vlindereffect?

Als de natuurwetten hem af en toe geniale momenten bezorgen, is het dankzij zijn fysieke gaven dat hij op elk moment de wet dicteert. En dat hij problemen creëert door er zoveel op te lossen, hij die uithoudingsvermogen en explosiviteit in zich verenigt? De vraag dringt zich op, zo wisselvallig presteert Liverpool dit seizoen, waarbij de grote omloop van spelers in de zomer zeker niet de enige oorzaak is. Aan het begin van zijn loopbaan werd Szoboszlai heel hoog opgesteld, op de flanken of als nummer 10, maar daar maakte hij met de jaren steeds minder het verschil naarmate het niveau van de tegenstand steeg. “Vorig seizoen speelde ik als nummer 10, mensen zeiden dat ik meer moest schieten, maar vanuit die positie stond er, zodra ik de bal kreeg, altijd iemand in mijn rug” , legde hij in november uit in een reportage van de zender TNT Sports .

Programma en uitslagen van Liverpool

Dat belette hem niet om af en toe te schitteren, onder meer in een topaffiche tegen Manchester City, waarin hij én scoorde én een assist gaf in een bizar systeem waarin hij en Curtis Jones als valse 9 speelden. Maar hij komt het best tot zijn recht als hij ruimte heeft en het spel voor zich ziet, zodat hij zijn passing kan uitspelen. En dus, omdat hij een enorm loopvermogen heeft en sterke defensieve reflexen, werd hij uitgekozen als noodoplossing op rechtsback toen de blessures zich opstapelden. Met zoveel flair dat Arne Slot moeilijk van idee kon veranderen.

De kaart met de balcontacten van Szoboszlai als rechtsback en als middenvelder. Als rechtsback raakt hij 45% van zijn ballen op eigen helft, meestal dicht bij de zijlijn, tegenover 36% als middenvelder, met dan veel meer zones centraal (Credit: PA Conte).

Sindsdien blijft de Nederlandse trainer hem regelmatig op die positie opstellen, desnoods een lijn lager dan Jeremie Frimpong, die nochtans net voor die rol werd gehaald. Desnoods ook met veel geschuif: in de laatste tien wedstrijden speelde de Hongaar vijf keer in de defensie en vijf keer – op verschillende hoogtes – op het middenveld, zonder ooit meer dan twee keer op rij op dezelfde plek te staan. Zonder de structuur te ondermijnen, hij die voetballend is opgegroeid in de Red Bull-school waar, dixit hemzelf bij TNT Sports, “het niet uitmaakt hoe goed je met de bal bent, je speelt niet als je niet hard werkt zonder bal” . Maar ook zonder zelf de ontwrichtende factor te zijn die zijn club nodig heeft, in de zoektocht naar spelers die beslissend zijn (alleen Hugo Ekitike doet met 16 goals en 6 assists beter dan de 11-8 van Szoboszlai in alle competities samen).

“Hij werkt enorm hard en jaagt met een ongelooflijke intensiteit. En dan zijn techniek en zijn spelinzicht… Als je als aanvallende middenvelder, verdedigende middenvelder, rechtsback én rechtsbuiten kan spelen, dan beschik je echt over heel veel kwaliteiten” , jubelde Slot op de persconferentie voor de bekerwedstrijd tegen Brighton. Nu blijft alleen nog de vraag hoe je die het best benut.

L’Équipe - Christophe Kuchly