Het echte verhaal achter de dag dat Schumacher besloot te stoppen

Aan de finish van de Grand Prix van Italië in 2006 maakte Michael Schumacher, vlak na zijn overwinning, zijn vertrek bij Ferrari na tien succesvolle jaren in het rood officieel bekend, maar bovenal zijn afscheid van de Formule 1. Destijds dachten de waarnemers dat hij naar de uitgang was geduwd. De werkelijkheid is echter heel anders...

Twintig jaar is lang, dat klopt. En wanneer herinneringen moeten worden opgehaald om weer over die Grand Prix van Italië van 2006 te praten, luidde het verweer steevast hetzelfde: een beroep doend op dat geheugen dat met het vorderen der jaren onvermijdelijk begint te haperen. En toen was één woord genoeg. Slechts één, bijna magisch, bezwerend woord dat in één klap de neuronen weer aanwakkert en de deuren opent naar een geheime wereld: die van emotie, van een intense liefde, van een haast goddelijke toewijding aan een legendarische sportman. Noem de naam Schumacher en plotseling keren de herinneringen terug.

En uiteindelijk is twintig jaar toch niet meer zo lang. Het was gisteren. Luister naar Luigi Fraboni, tegenwoordig verantwoordelijk voor de motorafdeling van Ferrari op het circuit, die vertelt wat er gebeurde op zondag 10 september 2006 bij de finish van de Grand Prix van Italië, gewonnen door de coureur voor wie hij destijds de jonge motoringenieur was. Toen hem afgelopen zomer werd gevraagd terug te denken aan deze bijzondere race, beriep hij zich, net als de anderen, eerst op zijn leeftijd. Maar toen viel alles op zijn plek zodra de Italiaan begreep wat de insteek was. Zijn ogen schoten discreet vol, maar het geheugen was in één klap terug. «Ah, u wilt het hebben over de dag waarop hij ons vertelde dat hij stopte,» begint hij. «Ja, dat herinner ik me nog goed.»

Michael Schumacher tegen het personeel van de Scuderia

«Wat we samen hebben meegemaakt was een prachtige reis, maar het is tijd om te gaan. Jullie zijn allemaal fantastisch geweest»

Zelfs heel goed. Zonder ook maar één vraag te stellen, citeert hij die krachtige woorden die de televisiekijkers destijds niet te horen kregen; die woorden die Michael Schumacher volledig wilde opdragen aan de mannen van de Scuderia, zijn mannen, degenen die hem hielpen winnen. «Wat we samen hebben meegemaakt was een prachtige reis, maar het is tijd om te gaan. Jullie zijn allemaal fantastisch geweest.» Het is kort, het is eenvoudig, maar zo typerend voor deze zwijgzame kampioen die, buiten zijn eigen kring, niets losliet

Op die zondag van de GP van Italië maakt de toen 37-jarige Duitser officieel wat iedereen al verwachtte, vreesde of hoopte. De Formule 1-legende zwaait af. De zevenvoudig wereldkampioen, die op dat moment met Fernando Alonso in de race is voor een potentiële achtste wereldtitel, zal de competitie aan het einde van het jaar verlaten. Al weken zwelt het gerucht in de paddock aan.

Het coureursklassement in 2006

Men heeft net vernomen dat Kimi Räikkönen is aangetrokken voor 2007 en dat de jonge Felipe Massa, van wie Michael Schumacher veel houdt, de week ervoor in Turkije zijn eerste overwinning heeft behaald. Schumi rijdt al tien jaar voor Ferrari – de livery van de auto's van Lewis Hamilton en Charles Leclerc zal overigens een eerbetoon vormen aan de uitstraling van Schumachers eerste Ferrari uit 1996. Het is tijd voor de Duitser om zijn stuur neer te leggen, om plaats te maken. Er wordt schande gesproken van de Scuderia, die er de schuld van krijgt de kampioen naar buiten te duwen.

Sabine Kehm, manager van Michael Schumacher

«Al heel snel vertelde hij me dat hij het allemaal beu was, die eindeloze reizen, en dat hij er aan het einde van 2006 mee wilde stoppen»

Het hele weekend probeert alles wat er in de paddock aan journalisten, analisten en consultants rondloopt, te achterhalen wanneer en hoe Ferrari het monument zal laten vallen. Op zaterdagavond organiseert de Scuderia in het park met eeuwenoude eiken een enorm diner. De tent zit overvol, maar de verwachtingen worden allerminst ingelost. De paddenstoelenrisotto en de Ripasso van Valpolicella kunnen niemand troosten. De toespraak van teambaas Jean Todt is kort en rept met geen woord over de toekomst. De Fransman focust zich volledig op de strijd om het kampioenschap. Niets anders.

«Toch voelde ik al vanaf het begin van het seizoen aan dat Michael van plan was te stoppen,» herinnert Sabine Kehm zich, de manager van Schumacher die destijds zijn woordvoerster maar ook zijn vertrouwelinge was. «Ik herinner me dat we in Bahrein waren voor de eerste Grand Prix en Michael vertelde me over nekproblemen. Niet die hij later zou krijgen na zijn motorongeluk. Nee, van die spieren die beginnen op te spelen na een lange dag rijden. En al heel snel vertelde hij me dat hij het allemaal beu was, die eindeloze reizen, en dat hij er aan het einde van 2006 mee wilde stoppen. We moesten het echter voor iedereen geheimhouden om het team te beschermen, zodat hij en Ferrari het kampioenschap of de kampioenschappen konden winnen. Hij wilde koste wat het kost voorkomen dat het team ging twijfelen, twijfels zou krijgen over hem, en over henzelf. Er mocht geen twijfel zijn: ze waren in staat om nog altijd competitief te zijn. Vergeet niet dat het jaar 2005 verschrikkelijk was geweest. Er moest een wederopstanding komen.»

De uitslag van de GP van Italië 2006

De Bridgestone-banden waarmee Ferrari reed, waren nergens naar. De Michelins onder de Renaults en McLarens hadden alles verpletterd. Schumacher zou dat jaar slechts één race winnen, uitgerekend omdat de auto's met het Franse rubber niet meededen aan de race (Indianapolis). 2006 moet het jaar van de veerkracht worden voor dat van het afscheid. De Duitser bereidt zich voor op zijn pensioen, maar wil met opgeheven hoofd vertrekken, als kampioen.

Het geheim blijft goed bewaard. Fraboni, zijn motoringenieur, heeft niets zien aankomen. Mattia Binotto, tegenwoordig teambaas bij Audi, maar destijds in de huidige functie van Fagioli, evenmin. «We wisten dat Michael op een dag zou stoppen,» herinnert de voormalige Scuderia-baas zich, die zijn carrière in Maranello begon samen met Schumacher. «Maar we dachten niet dat het zo snel zou gebeuren.»

Er is er één, doortrapter en sluwer, die echter al heel snel vermoedens had. Dat is dan ook zijn rol. Luca Colajanni voelt begin 2006 heel goed aan dat zijn «Schumi» is veranderd. «Ik ging naar Michael toe om hem de vraag te stellen,» herinnert de Italiaan zich, inmiddels communicatiedirecteur bij McLaren. «Hij pakte me vast en zei: 'Luca, je hebt gelijk, we moeten dit plannen. Je moet met Sabine praten en een plan presenteren.'»

Diego Ioverno, huidig sportief directeur van Ferrari

«Op een dag kwam Michael tijdens een testdag de garage binnenlopen. We hadden al drie nachten niet geslapen omdat er geen nachtploegen bestonden. Hij zag onze gezichten en besloot eigenhandig dat we niet zouden rijden. Zo was Michael nu eenmaal»

We zitten aan het begin van de zomer, rond de tijd van Magny-Cours, waar de Scuderia na een stroeve seizoensstart weer inloopt op de Renault van Alonso. De voorbereidingen zijn in het diepste geheim in gang gezet. De kwestie-Räikkönen is geen enkel probleem, want Ferrari heeft hem al een jaar eerder vastgelegd, eveneens in het diepste geheim. «Het was ook in Magny-Cours, maar dan in 2005, dat we het met Kimi rond hebben gemaakt,» bevestigt Colajanni. Nu restte alleen nog de vraag wanneer en hoe het aangekondigd moest worden.

Het constructeursklassement in 2006

«Het plan kreeg al snel vorm: Monza,» vervolgt de voormalige woordvoerder van de Scuderia. «Maar we wilden het niet tijdens het weekend doen, omdat we wilden voorkomen dat iedereen ons zou vragen: 'Michael, dit is je laatste Monza, de laatste keer voor de tifosi in de rode auto...' We begonnen te overleggen: wat gaan we doen? Kondigen we alleen de coureurs aan of kondigen we aan dat Kimi gaat rijden? En we werden het erover eens dat we alles tegelijk bekend zouden maken. Michael zou aan het einde van het seizoen stoppen en onze volgende coureur zou Kimi Räikkönen worden. We hadden zelfs een scenario voor als hij bij de persconferentie zat (voor de top drie) of als hij er niet bij zat. De FIA van destijds wilde ons de persconferentiezaal niet toewijzen als Michael niet in de top drie stond, dus we dachten: als hij bij de persconferentie is, sturen we het nieuws meteen na de race uit.»

De Duitser, die zaterdag op een haar na de poleposition had gemist, triomfeert op zondag voor de tifosi en met name voor zijn opvolger, Räikkönen. Zodra de Ferrari de finishlijn passeert, komen de persvoorlichters in de perszaal al langs om op elk bureau het persbericht neer te leggen, vrij laconiek van toon, waarin het vertrek van de een en de komst van de ander wordt gemeld. «Sommige mensen zeiden destijds, zo herinner ik me, dat Ferrari Michael niet eens de kans had gegeven om het zelf aan te kondigen,» benadrukt Kehm. «Dat is volstrekt onwaar. Dit plan is samen met hem opgesteld. Hij was van alles op de hoogte en hij was degene die besliste.»

Luigi Fraboni, motoringenieur

«Hij nam me in zijn armen om me te omhelzen, net zoals de hele zaal. En voor hij wegging, voegde hij eraan toe: 'We hebben een kampioenschap te winnen'»

Het had ook niet anders gekund. Schumacher was simpelweg te belangrijk. Bij Ferrari, het zal u vast zijn opgevallen, spreekt men tot op de dag van vandaag niet over zijn achternaam. Men noemt alleen zijn voornaam, als ware het een heilige, een geest, een engel. Er is geen andere bewoording mogelijk, en wel om een heel eenvoudige reden die wordt gegeven door de man die tegenwoordig de sportief directeur van de Scuderia is, maar destijds begon als ingenieur verantwoordelijk voor de versnellingsbakken. «In die tijd was Ferrari Schumi en Schumi was Ferrari,» analyseert Diego Ioverno, huidig sportief directeur van Ferrari. «Op een dag kwam Michael tijdens een testdag de garage binnenlopen. We hadden al drie nachten niet geslapen omdat er geen nachtploegen bestonden. Hij zag onze gezichten en besloot eigenhandig dat we niet zouden rijden. Zo was Michael nu eenmaal.»

Op de avond van zijn aankondiging, na zijn overwinning en de bekendmaking van zijn pensioen, keerde Schumacher naar huis terug, in Zwitserland, alsof er niets aan de hand was. «We deden niets anders dan normaal,» voegt Binotto toe. «We pakten alles in en vertrokken direct naar Maranello. Ik denk dat we niet te lang wilden stilstaan bij dat droevige nieuws. De debriefing verliep zoals gewoonlijk, geloof ik.» Hij vergist zich... een klein beetje.

De laatste woorden zijn voor degene die het zich nog zo helder voor de geest kan halen, Luigi Fraboni. «Ik ging naar hem toe om mijn spijt te betuigen,» zegt hij voor hij het gesprek afrondt. «En hij nam me in zijn armen om me te omhelzen, net zoals de hele zaal. En voor hij wegging, voegde hij eraan toe: 'We hebben een kampioenschap te winnen!'» De titel ging uiteindelijk verloren door een motorstoring in de voorlaatste race (Suzuka). Twintig jaar later herinnert Fraboni het zich nog altijd. Twintig jaar is lang, maar toch niet zo heel lang...

In 2006 wonnen Hamilton en Vasseur al samen...

Dat weekend in Italië tekent zich op de achtergrond al een heel verre toekomst van de Scuderia af, maar niemand die het weet. Zeker de hoofdrolspelers zelf niet. Aan de andere kant van de paddock, in die van de GP2, wacht een jonge coureur op zijn kroning. Op deze zaterdagavond ontbreekt het de piepjonge Lewis Hamilton aan slechts één punt om zijn vriend Nico Rosberg op te volgen op de erelijst van de gloednieuwe klasse.

Terwijl iedereen zich onder de tent van Ferrari verdringt in afwachting van een mogelijke aankondiging omtrent het afscheid van Michael Schumacher, blijft de Brit in de vrachtwagen van zijn team, ART, in het gezelschap van zijn toenmalige teambaas Frédéric Vasseur. Ze wachten allebei gespannen op de beslissing van de stewards. Als zij besluiten om de snelste ronde van Giorgio te schrappen, dan is Hamilton kampioen dankzij dat ene punt voor de snelste ronde dat hij daarmee terugkrijgt. De FIA, in die tijd waarin het internet nog in de kinderschoenen stond, overhandigt het besluit persoonlijk aan de Franse teambaas, die het vervolgens aan zijn coureur meedeelt. En L'Équipe slaagde er die avond in om de winnaar te interviewen, een primeur die velen zouden missen.

«Ik herinner me absoluut niets meer van dat gerucht over Schumacher,» geeft Hamilton vandaag de dag toe, die niet bekendstaat om zijn ijzersterke geheugen. «Wat ik wel weet, is dat die titel de sleutel was voor mijn toekomst. Als ik naar de F1 wilde, moest ik dat kampioenschap winnen.» Hetzelfde geluid klinkt bij Vasseur, voor wie «de F1 nou niet direct prioriteit had». Daags na dat weekend krijgt Hamilton, gesterkt door zijn GP2-titel, een F1-test aangeboden door McLaren-baas Ron Dennis, gevolgd door een contract om teamgenoot van Alonso te worden bij de Britse renstal. De geschiedenis zal onthouden dat de reis voor Hamilton begon op het moment dat die voor Schumacher eindigde...

Bron: L'Équipe